دعوت‌كنندگان به سوى حبل متين خداوند بود . نامبرده فقيهى بزرگوار ، حافظى كبير ، اصوليى برجسته ، زاهدى پارسا ، بنده‌اى خالص ، حق محورى دين‌ياور و دانشمندى و الا مقام است . « 1 » ابن اثير گويد : وى در حديث و فقه پيشوايى بر مذهب شافعى است و در اين رشته‌ها مصنفات ارزشمند متعددى دارد كه السنن الكبرى در ده مجلّد يكى از آنهاست . نامبرده نيز موصوف به عفّت و زهد بود . « 2 » حديث او به اسانيدى كه شمارى از آنها صحيح است ، قبلا از نظر گذشت . « 3 » و روايت او دربارهء روزهء غدير و نزول آيهء اكمال به اسناد صحيح كه رجال آن همگى ثقه هستند ، خواهد آمد . 208 - حافظ ابو عمر ، يوسف بن عبد اللّه بن محمّد بن عبد البرّ نمرى قرطبى كه در سال 368 متولد شده و به سال 463 وفات يافته است و كتاب استيعاب تأليف اوست . ذهبى گويد : امام ، شيخ الاسلام ، حافظ ابو عمر در حفظ و اتقان ، بر علماى عصر خود سرورى يافت . « 4 » ابو الوليد باجى گويد : به اندلس كسى همانند ابو عمر در علم حديث نبود . نامبرده پيوسته در طلب حديث كوشيد و چنان تبحّر و تخصصى در آن يافت كه بر پيشينيان خود از رجال اندلس برترى جست و در عين چيره‌دستى در علم حديث و اثر و احراز بينش كامل به فقه و معانى ، در علم انساب و اخبار نيز دستى توانا داشت . وى پاىبند به دين ، برخوردار از شهرت ، مورد وثوق و پيشوايى سنّت مدار بود و پيروانى داشت . در آغاز امر از حيث عقيده ، ظاهرى و اخبارى بود ، سپس به روش مالكى درآمد و در عين حال ، به فقه شافعى ميل و رغبت بسيارى داشت . حديث او به طرق مختلف در صفحات پيشين از نظر گذشت . « 5 » وى روايات ياد شده را از اخبار ثابت و پايدار شمرده است . 209 - حافظ احمد بن على بن ثابت ، ابو بكر خطيب بغدادى ( م 463 ) .

--> ( 1 ) . طبقات الشافعية : 3 / 3 . ( 2 ) . الكامل فى التاريخ : 10 / 20 . ( 3 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 19 ، 20 ، 34 ، 51 . ( 4 ) . تذكرة الحفاظ : 3 / 324 . ( 5 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 15 ، 20 ، 21 ، 35 .